ದುಬ್ಬರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು

ದುಬ್ಬರ ಏಕಾಏಕಿ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವಿಧ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬೆಲೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಥವಾ ವೇಗವಾಗಿ ಏರುತ್ತವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಿವೆ.

1️⃣ ಬೇಡಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ದುಬ್ಬರ (Demand-Pull Inflation)

ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಆದರೆ ಪೂರೈಕೆ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಬೆಲೆಗಳು ಏರುತ್ತವೆ.

ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆ:

ಒಂದು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ 100 ಮನೆಗಳಿದ್ದು, ಆದರೆ ಕೇವಲ 60 ಮನೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಮನೆ ಖರೀದಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಬೆಲೆಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಏರುತ್ತವೆ.

• ಸರ್ಕಾರದ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚ
• ಸಾಲಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದು
• ಜನರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು

2️⃣ ವೆಚ್ಚ ಆಧಾರಿತ ದುಬ್ಬರ (Cost-Push Inflation)

ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಉತ್ಪಾದಕರು ಆ ಹೆಚ್ಚಿದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಬೆಲೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆ:

ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತರಕಾರಿ, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಹಾಗೂ ದಿನಸಿ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಏರುತ್ತವೆ.

• ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ
• ಕಾರ್ಮಿಕರ ವೇತನ ಹೆಚ್ಚಳ
• ಮೂಲ ವಸ್ತುಗಳ ಕೊರತೆ
• ಆಮದು ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಳ

ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮ

ಈ ಎರಡೂ ದುಬ್ಬರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗದಿದ್ದರೂ ಖರ್ಚು ಮಾತ್ರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರುತ್ತದೆ.

ಸಾರಾಂಶ

ದುಬ್ಬರದ ಮೂಲವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು, ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳು ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ.