Nation First – రాజ్యాంగ సంబంధం (పేజీ 2)

---

 మూల హక్కులు (Fundamental Rights)

భారత రాజ్యాంగంలోని భాగం III (Part III) లో మూల హక్కులు ఇవ్వబడ్డాయి.

• ఆర్టికల్ 14: సమానత్వ హక్కు
• ఆర్టికల్ 19: స్వేచ్ఛ హక్కు
• ఆర్టికల్ 21: జీవన మరియు వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ హక్కు
• ఆర్టికల్ 25: మత స్వేచ్ఛ

మూల హక్కులు వ్యక్తిగత గౌరవం మరియు ప్రజాస్వామ్యానికి పునాది.

---

 మూల కర్తవ్యాలు (Fundamental Duties)

భాగం IV-A (Part IV-A) లో 42వ సవరణ (1976) ద్వారా మూల కర్తవ్యాలు చేర్చబడ్డాయి.

• రాజ్యాంగాన్ని గౌరవించడం
• దేశ సమైక్యతను కాపాడడం
• పర్యావరణ పరిరక్షణ
• శాస్త్రీయ దృక్పథం అభివృద్ధి
• పన్నులు చెల్లించడం

హక్కులు మరియు కర్తవ్యాలు పరస్పరం అనుసంధానమై ఉంటాయి.

---

⚖ హక్కులు vs కర్తవ్యాలు – సమతుల్యత అవసరం

ఒక పౌరుడు తన హక్కులను వినియోగించే సమయంలో ఇతరుల హక్కులను గౌరవించాలి. ఇదే నిజమైన బాధ్యతాయుత పౌరత్వం.

• హక్కులు – స్వేచ్ఛను ఇస్తాయి
• కర్తవ్యాలు – బాధ్యతను గుర్తు చేస్తాయి

---

📚 పరీక్ష కోణం

• GS-2 – రాజ్యాంగ అంశాలు
• GS-4 – నైతిక విలువలు
• Essay – ప్రజాస్వామ్యం మరియు పౌర బాధ్యత

---

 ముఖ్య సందేశం:
హక్కులు మాత్రమే కోరుకునే సమాజం బలహీనమవుతుంది. హక్కులతో పాటు కర్తవ్యాలను నిర్వర్తించే పౌరుడే దేశాన్ని బలపరుస్తాడు.

---

 Published by Shaktimatha Learning
Constitution & Ethics Special Series