Articles 243 – ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ
73rd Constitutional Amendment | Indian Constitution
Article 243 – ಪರಿಚಯ
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ Article 243 ರಿಂದ Article 243O ವರೆಗೆ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ವಿಧಿಗಳು 1992ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 73rd Constitutional Amendment ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
Article 243A – ಗ್ರಾಮ ಸಭೆ
ಗ್ರಾಮ ಸಭೆ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಘಟಕವಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಮದ ಎಲ್ಲಾ ಮತದಾರರು ಸೇರಿ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಗ್ರಾಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
Article 243B – ಪಂಚಾಯತ್ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ Three Tier Panchayati Raj System ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
Article 243C – ಪಂಚಾಯತ್ ರಚನೆ
ಪಂಚಾಯತ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ರಚನೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
Article 243D – ಮೀಸಲಾತಿ
ಪಂಚಾಯತ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
- SC ಮತ್ತು ST ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ
- ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಮೂರನೇ ಭಾಗ ಸ್ಥಾನಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ
- ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಬಹುದು
Article 243E – ಅವಧಿ
ಪಂಚಾಯತ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅವಧಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 5 ವರ್ಷಗಳು.
ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲು ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
Article 243F – ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಅನರ್ಹತೆ
ಪಂಚಾಯತ್ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತವೆ.
ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಅನರ್ಹತೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
No comments:
Post a Comment