భారత రాజ్యాంగం – అత్యవసర పరిస్థితులు (Articles 352, 356, 360)

29 మార్చి 2026 | Shaktimatha Learning

---

అత్యవసర పరిస్థితి అంటే ఏమిటి?

దేశంలో అసాధారణ పరిస్థితులు ఏర్పడినప్పుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక అధికారాలను ఉపయోగించి దేశాన్ని రక్షించడానికి తీసుకునే చర్యలను అత్యవసర పరిస్థితులు అంటారు.

భారతదేశంలో అత్యవసర పరిస్థితుల రకాలు

• జాతీయ అత్యవసరం – Article 352
• రాష్ట్ర అత్యవసరం (President Rule) – Article 356
• ఆర్థిక అత్యవసరం – Article 360

Article 352 – జాతీయ అత్యవసరం

దేశ భద్రతకు ప్రమాదం ఏర్పడినప్పుడు, యుద్ధం, బయటి దాడి లేదా అంతర్గత అశాంతి ఉన్నప్పుడు ఈ అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటిస్తారు.

Article 356 – రాష్ట్ర అత్యవసరం

ఒక రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైతే, రాష్ట్రపతి ఆ రాష్ట్రాన్ని నేరుగా పాలించగలరు. దీనిని President’s Rule అంటారు.

Article 360 – ఆర్థిక అత్యవసరం

దేశ ఆర్థిక స్థిరత్వం ప్రమాదంలో ఉన్నప్పుడు ఈ అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటిస్తారు.

---

ముగింపు

అత్యవసర పరిస్థితులు దేశ భద్రత కోసం అవసరం అయినప్పటికీ, వాటి వినియోగం జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

పార్లమెంట్ vs న్యాయవ్యవస్థ – అధికారాల పోరు

29 మార్చి 2026 | Shaktimatha Learning

---

పరిచయం

భారతదేశంలో శాసనసభ (Parliament) మరియు న్యాయవ్యవస్థ (Judiciary) మధ్య అధికారాల సమతుల్యత ఒక ముఖ్యమైన అంశం. ఇవి రెండూ రాజ్యాంగం కింద పనిచేస్తాయి.

పార్లమెంట్ పాత్ర

పార్లమెంట్ చట్టాలను తయారు చేస్తుంది. దేశ పరిపాలనలో ఇది ముఖ్యమైన శాసనసభ.

న్యాయవ్యవస్థ పాత్ర

న్యాయవ్యవస్థ రాజ్యాంగాన్ని రక్షిస్తుంది. చట్టాలు రాజ్యాంగానికి విరుద్ధంగా ఉంటే వాటిని రద్దు చేసే అధికారం ఉంది.

సంఘర్షణ ఎందుకు వస్తుంది?

పార్లమెంట్ చేసిన చట్టాలను న్యాయవ్యవస్థ రద్దు చేసినప్పుడు ఈ సంఘర్షణ వస్తుంది. ఇది అధికారాల సమతుల్యత కోసం అవసరం.

---

ముగింపు

పార్లమెంట్ మరియు న్యాయవ్యవస్థ మధ్య సమతుల్యత ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలపరుస్తుంది.