ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ – ಸಂಸತ್ತು vs ನ್ಯಾಯಾಂಗ (ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕರಣಗಳು)

UPSC | KPSC | SSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ

---

1. ಸಂಸತ್ತು vs ನ್ಯಾಯಾಂಗ

ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳು. ಇವು ಅಧಿಕಾರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ.

• ಸಂಸತ್ತು – ಕಾನೂನು ರಚನೆ
• ನ್ಯಾಯಾಂಗ – ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
• ನ್ಯಾಯಾಂಗ – ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ

---

2. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆ (Judicial Review)

ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಸಂಸತ್ತು ರಚಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅವು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದರೆ ರದ್ದುಪಡಿಸಬಹುದು.

• ಸಂವಿಧಾನದ ಮೇಲುಗೈ ಕಾಪಾಡುವುದು
• ಕಾನೂನುಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ

---

3. ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕರಣಗಳು (Important Cases)

• Kesavananda Bharati Case (1973) – Basic Structure ಸಿದ್ಧಾಂತ
• Golaknath Case (1967) – ಮೌಲಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಿತಿ
• Minerva Mills Case (1980) – ಸಮತೋಲನ ತತ್ವ
• S.R. Bommai Case (1994) – ಅನುವಚ್ಛೇದ 356 ನಿಯಂತ್ರಣ
• ADM Jabalpur Case (1976) – ಅವಸರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿವಾದ

---

4. Basic Structure ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ರಚನೆಯನ್ನು ಸಂಸತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲ ಅರ್ಥ.

• ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
• ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
• ಸಂವಿಧಾನದ ಮೇಲುಗೈ

---

5. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು

• Judicial Review
• Basic Structure
• ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕರಣಗಳು

---

Next: ಭಾಗ 4 – ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ vs ಮಿತಿ ಮೀರುವುದು

---

Shaktimatha Learning